-->

رنگارنگ
homayoun makoui


Saturday, March 22, 2003

عليرغم ظاهر پيروزمند نظامی حمله به عراق، بخشی از حساب های آمريکا در پيش بينی اوضاع تاکنون درست از آب در نيامده است.
اول، جنبش ضد جنگ تحليل نرفته است. ارزيابی کاخ سفيد اين بود که دقت سلاح های مدرن در بمباران هوايی و در نتيجه محدوديت نسبی تلفات غير نظامی، يا نمايش تلويزيونی استقبال احتمالی مردم جنوب عراق از سربازان، عواملی خواهند بود تا بخشی از افکار عمومی در موضع خود عليه جنگ تجديد نظر کند، که واقعيت تاکنون خلاف ارزيابی کاخ سفيد بوده است. در روزهای گذشته بطور مستمر در بسياری از نقاط جهان تظاهرات خيابانی برگزار شده است . در ايتاليا و اسپانيا و انگلستان که جزو متحدين آمريکا هستند، اعتراض از هر جای ديگر دنيا محسوس تر است. در خود آمريکا عليرغم افزوده شدن بر هواداران راه حل نظامی در افکار عمومی، شهرهای واشنگتن، شيکاگو، لوس آنجلس، نيويورک و سانفرانسيسکو هر روز شاهد تظاهرات خيابانی بوده است. امروز در نيويورک برگزار کنندگان به پليس گفته بودند اين تظاهرات بيست هزار نفر را به خيابانها خواهد کشيد، در صورتيکه جمعيت حاضر بيش از صد هزار نفر بود. در سانفرانسيسکو کار به زد و خورد و کوکتل مولوتف کشيده و روزانه صدها نفر دستگير ميشوند. البته پليس بعد از يکی دو ساعت تظاهر کنندگان را آزاد ميکند. اصولا پليس از ايجاد درگيری خودداری ميکند. کاخ سفيد فعلا يا در مورد اعتراضات سکوت ميکند، و يا آنرا نشانی از دموکراسی و آزادی اعتراض عليه حکومت معرفی ميکند.
حساب ديگری که نادرست از آب در آمده احتمال پيوستن بيشتر کشورهای جهان پس از شروع جنگ به جبهه پشتيبانی از راه حل نظامی در عراق است، که واقعيت تاکنون خلاف آن بوده است. پافشاری کشورهای مخالف جنگ بر ايده های خود پابرجاست و آمريکا امتيازی تازه در ديپلماسی جنگ کسب نکرده است [بجز پيوستن ژاپن]. آمريکا حتی نتوانست مسئله ترکيه را حل کند و امروز گفت که از خير وارد کردن نيرو از طريق ترکيه گذشته است. حالا با واقعيت پيش بينی شده ديگری روبروست. اشغال بخشی از کردستان عراق توسط ترکيه که ممکن است کردها را در مقابل ترکيه قرار دهد و در نهايت از ائتلاف خارج کند، که تغيير رژيم عراق بدون شرکت کردها اعتباری نخواهد داشت. آلمان تهديد کرده در صورت مداخله ترکيه تجهيزات ارتباطی خود را از امکاناتی که ناتو برای جنگ بوجود آورده بيرون خواهد کشيد. درخواست آمريکا برای اخراج ديپلمات های عراق از کشورهای مختلف با سردی روبرو شده، وزير خارجه روسيه ميگويد چنين درخواستی از ما بمنزله ناديده گرفتن منافع اقتصادی روسيه در عراق بخاطر ملغی شدن قراردادهای اقتصادی دو کشور است. در عين حال آمريکا براساس مقررات کنونسيون ژنو با مسائل حقوقی جديدی روبروست. اکنون مسئوليت خورد وخوراک و سلامت و حفاظت از مردم عراق بطور عمومی و سربازان اسير عراقی که احتمال ميرود تعداد آنها تا 270000 بالا رود بر عهده نيروهای "اشغالگر" است، اگرچه تحت نام "آزاديبخش" عمل کنند.
حساب ديگر که نادرست انجام شده مدت ادامه داشتن جنگ است. اولين برنامه آمريکا که براساس آن تنها هدف های محدودی، برای از ميان برداشتن صدام و پسرهايش و بعضی رهبران نظامی عراق مورد حمله قرار گرفت، فيصله دادن سريع کار بود. تهاجم مقدماتی اگرچه دقيق بود، اما موفق نبود. در مرحله دوم که در عين حال جنبه روانی داشت و تازه آغاز شده، و عبارت است از بمباران سريع و بدون وقفه مراکز قدرت رژيم و وارد کردن نيرو از جنوب، اگرچه به اهداف نظامی سريع خود رسيده، اما هدف های سياسی در هم شکستن اراده عمومی را بهمراه نياورد است. عليرغم تسليم يک لشگر 8000 نفری غيرحرفه ای که بعضی با تی-شرت و لباس غيرنظامی از درگيری اجتناب کردند، مقاومت در مقابل نيروهای خارجی بيشتر از حد پيش بينی شده است. نقشه اشغال سريع شهرها که آمريکا سعی ميکرد از طريق مذاکره با نيروهای عراقی بدون درگيری صورت بگيرد فعلا روی هواست. و تازه درگيری اصلی در جنوب غربی بغداد، بعد از گذشتن از نجف و کربلا، در پيش است. نيروهای نظامی در مسير خود به بغداد از کنار شهرهای مقدس شيعيان خواهند گذشت و به آنها وارد نخواهند شد. حداقل اين در نقشه اصلی در نظر گرفته شده است. اما دو لشگر عراقی در جنوب بغداد آماده مقابله اند. سرکوبی آنها بدون تلفات جديد نيروهای آمريکا و انگليس ممکن نيست. اگرچه کاخ سفيد منتظر از بين رفتن تدريجی کنترل صدام حسين بر عراق است، که برای خاتمه کار ضرورتی به درگيری شديد زمينی نباشد.
هدف جلب سريع موافقت مردم بغداد نيز با مشکل روبروست. آمريکا ارزيابی ميکرد، نابودی نشانه های قدرت رژيم بعث عراق در بغداد مردم را خوشحال خواهد کرد. در حاليکه اهالی بغداد بعنوان يک عراقی بين ويرانی خانه خود يا همسايه حتی اگر مراکز زندگی مسئولين حکومت بغداد باشد، فرقی قائل نيستند. بخصوص اينکه نابودی موزه ها و آثاری که متعلق به تاريخ عراق است و در داخل ساختمانهای دولتی نگهداری ميشود بخشی از ويرانی های جانبی اين جنگ است. اين مطلبی بود که ديروز درمصاحبه راديويی ABC ، يکی از اساتيد دانشگاه بغداد و از رهبران سياسی هوادار دموکراسی و مخالف رژيم بعث عنوان ميکرد.
ارزيابی از پيشرفت سريع نظامی و دقت و سرعت عمليات جنگ نيز که قابل پيش بينی بود، اما نه با چنين ابعادی، و بطور طبيعی تعجب عمومی را بر انگيخت و تمجيد رهبران نظامی را بدنبال داشت، بخش موفقيت آميز طرح آمريکاست. اما مسئله اينست که بعضی از ناظران در ارزيابی های خود موفقيت های نظامی جنگ الکترونيکی آمريکا را که هدف ها را با استفاده از تکنولوژی GPS بمباران ميکند، با معيارهای استاندارد جنگ های نوع قديم برآورد ميکنند. واقعيت اينست که طبق همه گزارشات، تاکنون چنين جنگی سابقه نداشته است. يعنی در عصر جديد، تعاريف، خصوصيات و معيارهای جديدی در باره پديده هايی موجود چون جنگ بوجود ميايد که از بعضی لحاظ قابل مقايسه با قبل نيست. از اينرو اگرچه نام جنگ تغيير نکرده اما درست مثل يک شکارچی که با مسلسل نيمه اتوماتيک به شکار برود و نتايج کار را با شکار فصل سال پيش مقايسه کند، ارزيابی از موفقيت های نظامی حاصله دقيق نيست.
دقت ناشی از تجهيزات پيشرفته کامپيوتری در تخريب، اگر چه شگفت انگيز است، اما نفرت عمومی را عليه خرابی و ويرانی پائين نمياورد. بعلاوه تصوير آمريکا را در افکار مردم جهان بعنوان ابر قدرتی بی منطق پررنگ تر ميکند، و پيامدهای سياسی ناشناخته و پيچيده ای در رابطه آمريکا و جهانی که قصد شکل دادنش را دارد بوجود خواهد آورد.
تصوير: کوهنوردان آلپ مشغول نقاشی يک يرچم بزرگ صلح در جنوا- ايتاليا


... ARCHIVE

... LINKS

copyright 2002-05 | all rights reserved